Prawo

Zdolność do czynności prawnych – przejawia się w tym, ze własnym oświadczeniem woli można kształtować prawa i obowiązki. Określana był trzema okolicznościami Wiekiem – te osoby w zakresie zdolności do czynności można było traktować jako mało- i pełnoletnie. Ten, kto był pełnoletni, stawał się sprawny – o ile posiadał zdolność prawną. W późniejszym okresie wprowadzono próg lat dojrzałych (roztropnych). Pełnoletniość stwierdzano przez oględziny. Później wprowadzono kryterium wieku najpierw w drodze zwyczaju, później- prawie w statusie wareckim – kobiety pełnoletnie od 12 roku życia, a mężczyzna od 15.Zdrowiem – ten, kto nie był przytomny, nie mógł kierować swoim postępowaniem, mógł być ubezwłasnowolniony. Płcią – kobiety nie miały pełnej zdolności do czynności prawnych, czasami w ogóle jej nie miały, pozostając pod opieką męskich krewnych: ojca, męża, brata, syna.

Zdrowie – ułomności fizyczne i psychiczne ograniczały zdolność nawet dla własnego stanu. Płeć – kobiety były ograniczone w zdolności- nie mogły nabywać i dziedziczyć nieruchomości, nie mogły nabywać innych praw, piastować urzędów. Zdolność prawna pozwala na bycie podmiotem w prawie zarówno prywatnym jak i publicznym. Cześć, a właściwie jej brak – zła sława. Mogło ja wywoływać niegodne postępowanie, niedopełnianie obietnic, porzucenie rodziny, paranie się niegodnymi zawodami, hańbiąca kara, pochodzenie z nieprawego łoża (chociaż istniał możliwość legitymizowania nieślubnych dzieci, zwanymi pokrzywańcami; dzięki tej legitymizacji były znoszone ograniczenia zdolności prawnej pochodzące z pochodzenia z nieprawego łoża). Pokrewieństwo (stopień pokrewieństwa) z za małą ilością szlacheckich przodków.